|
21. Yüzyıl'ın modern pusulası ile yön bulmak: GPS teknolojisi.
Farklı amaçlar için üretilmiş farklı bilgisayarlar, bizleri her
geçen gün şaşırtmaya devam ediyorlar. Bu bölümde, şaşırtıcı
teknolojilerin en güncel uygulamalarından birisi olan GPS'den
bahsedeceğiz.
Arlık hiçbirimiz, evlerde veya ofislerde bilgisayar bulunduğunu
gördüğümüzde şaşırmıyoruz. Ancak bir ormanda veya bir dağın
tepesinde bilgisayar kullanıldığını görürsek mutlaka sasırız. Olay
şaşırtıcı olabilir; ama artık İmkansız değil! Hatta birkaç sene
içinde bilgisayarlar seyahat halindeki çoğu kişinin ve turistlerin
standart aksesuarı haline gelecekler; tıpkı bugün rüzgarlık veya
pusulanın olduğu gibi.
Peki ama bir bilgisayar, turistler için ne anlama gelebilir? Doğal
olarak ne evde veya ofiste görmeye alıştıklarımız gibi bir
bilgisayardan, ne de el bilgisayarı denilen küçük cihazlardan
bahsediyoruz. Bizim bahsettiğimiz bilgisayarlar da elinizin içine
sığabilirler; ancak görevleri, kullanıcının dünya üzerinde kendi
pozisyonunu belirleyebilmesini sağlamakla sınırlıdır.
POZİSYONUN ANLAMI
Kendi yerini kesin olarak belirleyebilmek, seyyahların en büyük
hayalidir. Tabii ki, yaşadığımız kentin belli belirsiz hangi
paralel veya meridyende olduğunu hepimiz biliriz. Peki ama bir
çölde veya ormanda olsaydık, pozisyonumuzu nasıl bilebilirdik?
Bugüne kadar kullanılan yöntemlerin hiçbirisi (güneşin veya
yıldızların gözlemlenmesinden, en modern araçlara kadar) bu yeni
GPS cihazlarının sunduğu kesinlik seviyelerine ulaşmayı
başaramıyordu.
Uyduların bizleri yukarıdan takip eden gözler haline gelmesiyle;
insanoğlunun kısa süre öncesine kadar ancak rüyasında göreceği bir
imkanı elde etmek de mümkün oldu. Uydular sayesinde, dünya
üzerinde bulunan herhangi bir nesnenin pozisyonunu kesin olarak
belirlemek mümkün. Başlangıçta askeri amaçlar için geliştirilmiş
olan bu sistem (GPS-Global Positioning System), günümüzde
teknolojiye en uzak kişiler tarafından bile rahatlıkla
kullanılabiliyor.
 GPS
NEDİR?
"Global Postioning System" teriminin kısaltması olan GPS, en basit
tanımıyla bir kimsenin nerede olduğunu belirlemeye yarayan
teknoloji şeklinde açıklanabilir. Başka bir deyişle GPS, iki
elementten oluşan uydu gezinti sistemidir: Uzay sistemi ve alıcı
cihazlar. Uzay sistemi, dünya yörüngesine yerleşmiş 24 farklı
uydudan oluşur. Uyduların yörünge harekeli 12 saat sürer. Ufuk
çizgisi üzerinde erişilebilen maksimum uydu sayısı, günün saatine
ve konumuna bağlı olarak 8 ile 12 arasında değişir. 3 boyutlu
pozisyon elde edebilmek İçin en az 4 adet uydudan yayınlanan
sinyalin işlenmesi gerekir. Normal şartlarda, yani çevrede GPS
sinyallerini engelleyecek fiziksel engel yok ise, en az 6-8 adet
uydu ile iletişim kurulur. Her birisi farklı veriler yayınlayan bu
uyduların tamamında bir zaman sinyali bulunuyor ve bu sayede
uydular da, otomatik bir saat tarafından sürekli kontrol ediliyor.
Uydudan gelen sinyal, GPS sisteminin iki değişkeni tarafından
kullanılıyor: Askeri amaçlar için kullanılan süper kesin PPS (Precise
Positioning System) ve sivil kullanım için tercih edilen SPS
(Standart Positioning System). GPS sisteminin günümüzdeki en
popüler iki kullanım alanı ise turizm ve seyahattir.
TURİZM
Yönünü bulmayı başaramadan bir yerde gezinmeyi deneyen kişilere
güzel bir haberimiz var: Bu kötü deneyim GPS sayesinde artık
geride kalıyor... Gezinti için seçilen bölgenin haritasına ve bir
GPS aygıtına sahip olmanız durumunda, bulunduğunuz konumun
koordinatlarını detaylı olarak öğrenebileceksiniz. Oldukça basit
olan bu yöntemin günümüzdeki tek kusuru, GPS cihazlarının son
derece yüksek fiyatlar karşılığında satılmaları. Ancak GPS
teknolojisi yaygınlaştıkça, fiyatların da büyük oranda düşeceğine
kimsenin şüphesi yok.
 SEYAHAT
Bir seyahat sırasında kullanacağınız aksesuarların taşınabilir
olmaları zorunlu olmasa da, güçlü olmaları ve kesin bir sonuç
vermeleri çok önemlidir. Küçük boyutlu, hafif ve taşınabilir
alternatiflerine göre çok daha büyük olan GPS cihazları, küçük
kardeşlerine göre bir hayli fazla özellik ve daha yüksek bir
kesinlik oranı sunarlar.
Örneğin günümüzde, güvenilir markalar tarafından üretilen otomobil
modellerinin bir çoğu, GPS sistemiyle donatılmış yol
bilgisayarları ile birlikte geliyorlar. Üstelik sadece üst sınıf
otomobiller değil, orta sınıf otomobiller de (küçük ekranlı ve az
özellikli olsalar da) GPS cihazlarına (yol bilgisayarına)
sahipler. Arabanın ön konsolundaki bir ekran üzerinden görülen ve
kontrol edilebilen GPS sistemi, aracınızla ilerlerken gideceğiniz
yolu bulmanıza yardımcı olmakla görevli. Bunun için tek yapmanız
gereken, geçmek istediğiniz bölgenin haritasını internet üzerinden
veya CD vasıtasıyla güncellemek. Ek olarak, gitmek islediğiniz
noktayı veya izlemek islediğiniz güzergahı da sisteme belirtmeniz
gerekiyor.
İşin geri kalanı ise, otomobilinizdeki yol bilgisayarı tarafından
sessiz sedasız bir biçimde hallediliyor. Gidilecek kilometreyi ve
benzin tüketimini hesaplamakla yetinmeyen bu küçük bilgisayar,
tehlikeli dönüşleri ve dikkat edilmesi gereken noktaları da
sürücüye önceden bildirebiliyor. Hatta trafik tıkanıklıklarını
sürücüye haber veren sistemlere rastlamanız bile mümkün olabilir.
|
