Sinema sektöründen mimarlığa kadar pek çok alanda kullanılan gelişmiş üç boyutlu grafik programları.

Üç boyutlu grafik programlarının sayısı hiç de azımsanmayacak kadar çoktur. Doğru programı seçmek ise, ancak kullanım amacının doğru bir biçimde belirlenmesi ile mümkün olabilir.

Uç boyutlu grafiklerin en büyük avantajı, sanal ve gerçeği birbirlerine yaklaştırmalarıdır. Ancak bu tip grafikler pek çok farklı özelliğe sahip olabilirler ve doğal olarak da çok farklı alanlarda kullanılabilirler. Örneğin mühendislerin ve oyun geliştiren şirketlerin ihtiyaçları, çoğu zaman farklı boyutlarda olacaktır.

Piyasada çok sayıda üç boyutlu grafik programı bulma şansına sahipsiniz. Bu programlardan bazıları ücretsiz olabilecekleri gibi, on binlerce dolar değerindeki çok gelişmiş uygulamalara rastlamanız da mümkün. Karmaşık üç boyutlu grafikleri oluşturmak, sayısız matematiksel hesaplamanın yapılması anlamını taşır ve bu hesaplamaların basit bir program ile gerçekleştirilmesi söz konusu olamaz. Basit programlar ancak karmaşık olmayan grafikler için kullanılabilirler ve işlemleri tamamlamak için uzun bir süreye ihtiyaç duyarlar. Daha gelişmiş pahalı programlar ise, karmaşık üç boyutlu grafikleri çok daha kısa bir süre içerisinde ortaya çıkartabilirler.

ÜÇÜNCÜ BOYUT OKULU
Üç boyutlu grafikleri hazırlamak çok zordur. Ancak bu durum, konunun herkese açık olmadığı anlamına da gelmez. Başka bir deyişle, dileyen herkes üç boyutlu grafik tasarımı ile ilgilenebilir.

Eğer siz de üçüncü boyutun büyülü dünyasına adım atmak istiyorsanız, öncelikle güçlü bir bilgisayara sahip olmanız gerekecek. Tabii bu bilgisayarı, seçeceğiniz ucuz ya da pahalı bir programla donatmayı da unutmamalısınız.

Her şey hazırsa işe koyulmanın da vakti geldi demektir. Öncelikle üç boyutlu grafiklerin mantığını öğrenmek zorundasınız. Ayrıca kullandığınız programın, daha önce alıştığınız programlardan çok farklı olduğunu aklınızdan çıkartmayın.

Temel bilgilere ve programın kullanımına ait ipuçlarına ulaşmak için iki farklı yolu takip edebilirsiniz. Dilerseniz üç boyutlu grafik programları üzerine eğitim veren özel kurslara baş vurabilir ve belli bir ücret karşılığında ders alabilirsiniz. Ancak bu işi kendi başınıza çözmek gibi bir niyetiniz varsa, ilk olarak internet üzerindeki kaynaklar arasında küçük bir arama yapın. Kısa sürede birçok farklı kaynağa ulaşabilirsiniz. Ayrıca piyasadaki bilgisayar kitaplarına göz atmayı ve kullandığınız programla ilgili bir kitap olup olmadığını kontrol etmeyi de unutmayın.

ÜÇ BOYUTLU BİR OBJE NASIL OLUŞTURULUR?
Sanal bir nesneyi veya kişiyi oluştururken, işe bir model yaratmakla başlanmalıdır. Animatörler, bazı durumlarda hareketleri modele uygulamak için kendi hayal güçlerine ve deneyimlerine baş vururlar. Ancak konu insan hareketleri olduğunda, gözlemler ön plana çıkmalıdır. Çünkü daha gerçekçi bir sonuç, ancak bu şekilde elde edilebilir.

Bilgisayarların üç boyutlu bir grafik oluştururken kullanabildikleri tek araç, uygun bir programdır. Bu program tarafından sunulan özellikler, oluşturulan grafiğin kalitesini ve gerçeğe ne kadar yakın olduğunu doğrudan etkiler. Piyasadaki çeşitli programlarla oluşturulan farklı grafikler, detayların inceliği ve kaliteleri anlamında büyük farklar yaratabilirler.

Eğer dikkatli bir bilgisayar kullanıcısıysanız, ekranda gördüğünüz tüm üç boyutlu grafiklerin ve bu grafiklerin yardımıyla oluşturulan animasyonların aynı kalitede olmadıklarını hemen fark edebilirsiniz. Bu yüzden doğru amaç için doğru programın kullanılması çok önemlidir. İşte en popüler üç boyutlu grafik programlarından ikisi: Bryce 3D ve 3D Studio Max.

BRYCE 3D
Corel tarafından geliştirilen (www.corel.com) bu program, daha çok üstün sanatsal kabiliyete sahip olanlara hitap etmektedir. Üç boyutlu ve gerçekçi doğa manzaraları oluşturmak; hatta bunları hareketli bir hale getirmek, Bryce 3D ile mümkündür.

Bir an için televizyonda film izlediğinizi düşünün... Filmin kahramanı olan dağcı yüksek bir dağa tırmanıyor. Aşağıya bakıyor ve karlarla kaplanmış yamaçları ve bu yamaçlara vuran güneş ışığını görüyor...

Farklı bir sahnede ise, güneşin aydınlattığı bir ormandaki ağaçların arasında akan büyüleyici bir nehir var. Kahramanımız bu bölgedeki yüksek bir dağa tırmanmaya başlıyor; güneş ışığı da tele-kameranın objektifinden renkli yansımalar yaratarak çevreye yayılıyor. Dağcı, dağın en üst noktasına ulaşıncaya kadar tırmanmayı sürdürüyor. Arkasında çeşitli renklere boyanmış bir gökkuşağı ve ilginç bir bulut grubu bulunuyor. Aşağıda ise, üzerine sivri kayaların gölgelerinin düştüğü bir grup tepecik var.

Herhalde bu iki sahnenin de hayal ürünü olduğunu düşünüyorsunuz... Doğru, başlangıçta öyleydi. Ancak bu hayali gerçeğe dönüştürmek mümkün. Çünkü, az önce anlatılan sahneler, Bryce 3D yardımıyla gerçeğe dönüştürülebilir. Kullanıcılar; bu program sayesinde çekim açısını, yönünü ve hızını ayarlayarak bir kameraman, sahneyi oluşturmak için gerekli objeleri düzenleyerek bir yönetmen ya da dağların, göllerin ve diğer objelerin modellerim oluşturarak yetenekli bir sanatçı haline gelebilirler.

Bryce 3D'nin en büyük özelliği, kullanımının son derece kolay olmasıdır. Programı öğrenmek için devasa kullanım kılavuzu üzerinde saatler harcamamıza gerek yok. İşleri kolaylaştıran mükemmel grafik özellikleri, basit ve anlaşılır bir şekilde sunulmuş. Örneğin, gölleri ve dağları yaratmak için ana menüden doğru objeleri seçmek ve yerleştirilecekleri alanları belirlemek yeterli. Üstelik daha sonra, yerleştirdiğiniz objeleri kaydırılabilir, döndürülebilir veya ortadan kaldırabilirsiniz.

Tüm kompozisyonu bir arada görmek için, resmi veya animasyonu görüntülemeyi sağlayan "Render" düğmesi kullanılır. Fakat "Rendering" işlemi hızlı bir süreç değildir. Farklı görüntülerden oluşan bir animasyon oluşturuyor sanız, iş tamamlanana kadar saatlerce beklemeniz gerekebilir. Ama sonuçta ortaya çıkan dosyaların (".avi", ".mov" veya ".bmp" uzantılı) kalitesi, sizi kesinlikle tatmin edecektir.

Eğer üç boyutlu grafiklerle çalışmak ve bilgisayar başında keyifli saatler geçirmek istiyorsanız, Bryce 3D programı tarafından öngörülen sistem gereksinimlerini akılda tutmanızda yarar var: En azından 2 GHz Pentium işlemci ve 256 MB belleğe sahip olmanız şart.

"www.corel.com" adresini ziyaret ederek Bryce 3D hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsiniz.

3D STUDIO MAX
Üç boyutlu grafik konusu üzerine geliştirilen en eski programlardan birisi, hiç kuşkusuz 3D Studio Max'tir. Programın ilk 5 sürümü 3D Studio adıyla biliniyordu. Daha sonraki sürümlerde ise bu isme "Max" kelimesi eklendi. Ancak değişen sadece ürünün adı değildi. Program da tamamen gözden geçirildi ve Windows ortamında çalışabilmesi için tekrar düzenlendi. İşte bu büyük atılım, programı geliştiren "Autodesk-Kinetix" ortaklığı için büyük bir başarıya dönüşmekte gecikmedi. Program bir anda kullanıcıların ilk tercihi haline geldi ve birçok alanda yoğun olarak kullanılmaya başladı. Aynı durum günümüzde de devam ediyor.

3D Studio Max, en karmaşık üç boyutlu grafik çalışmalarını gerçekleştirebilen son derece önemli bir grafik programdır.

Bryce 3D'den farklı olarak, özel objelerin ortaya çıkartılmalarına odaklanmıştır. 3D Studio Max, bir insan parmağının detaylı bir resminden tutun da üzerine okyanus dalgalarının vurduğu kayalara kadar aklınıza gelebilecek hemen her türlü objeyi oluşturmanızı sağlayabilir. Ayrıca program ile resim kolajı gibi ekstra işler de yapabilirsiniz. Yani 3D Studio Max, iki boyutlu arka planlar üzerinde çalışmanıza da izin vermektedir.

İNTERNET ÜZERİNDE ÜÇÜNCÜ BOYUT
3 boyutlu grafik dendiğinde, aklınıza sadece çok güçlü bilgisayarlar ve özel programlar tarafından üretilen sanal ortamlar gelmemeli. Internet, üç boyutlu grafiğin kullanım alanlarını bir hayli genişletmiş durumda. Zaman zaman web sayfalarında karşımıza çıkan üç boyutlu görüntüler de, şimdiye kadar bahsettiğimiz üç boyutlu grafikler gibi "sanal gerçeklik" olarak tanımlanıyorlar. Bu tanımı yapmanın ne kadar doğru olduğu ise tartışılabilir.

VRML programlara dili; yani sanal gerçeklik için kullanılan modelleme dili, aynı zamanda internet üzerinde benzer grafiklerin oluşturulması için de kullanılan gelişmiş bir yazılım dilidir. Başka bir deyişle VRML, HTML'nin kardeşlerinden birisi olarak tanımlanabilir ve tüm işletim sistemleri için üç boyutlu web sayfaları geliştirmeyi sağlayan standart bir dildir. Bu dilin 1.0 sürümü yalnızca durağan öğeler oluşturabiliyordu; ancak 2.0 sürümünde objeler hareket ettirilebiliyor ve kullanıcı bu objelerle oynayabilir hale geliyor.